ontwerp & realisatie >> edening

groene gezichten

Groen gezicht: Richard Abels

Richard Abels

bomen en planten geven zowel rust als energie aan mensen, goed voor de leerlingen én docenten

Vandaag interview ik Richard Abels, docent aan de bovenbouw van de Bernard Lievegoed School in Maastricht. Richard geeft op deze vrije school al heel wat jaren les in edelsmeden en houtbewerken. Tijdens mijn middelbare schooltijd kreeg ik al les van hem. Hij was nog jong toen hij op deze school begon en het was in het begin best aanpoten voor hem. Nu hij wat ouder is, gaat alles veel soepeler. "Het ouder worden heeft zo zijn voordelen", zegt hij. Naast deze lessen geeft hij ook les in tuinieren binnen het onderdeel maatwerkband. Maatwerkband is een basisprogramma waarin leerlingen zich kunnen bijspijkeren, verrijken of verdiepen in een bepaald vak. Hij geniet enorm van deze lessen zolang ze er nog zijn. "Je weet nooit of zo’n nieuw concept blijvend is", zegt hij.

Werken in de natuur, zeker in combinatie met fruitbomen, is iets waar Richard heel blij van wordt. Die liefde voor fruitbomen heeft hij duidelijk vanuit zijn jeugd meegekregen. Thuis hadden ze een fruitteeltbedrijf en Richard kreeg het vak met de paplepel ingegoten. Toen Richard wat ouder werd, waren zijn opvattingen anders dan die van zijn vader. Richard zijn voorkeur ging uit naar een natuurlijkere aanpak. Richard werd geïnspireerd door Sjang Crombach, een Limburgse stroopmaker die aantoonde dat het vervaardigen van stroop en sappen wel degelijk op een natuurlijke manier kon gebeuren. Zijn vader was echter stellig en vertelde Richard dat een werkwijze zonder gif niet mogelijk was in deze branche. Richard wilde niet op dezelfde wijze te werk gaan als zijn vader en besloot daarom een andere richting uit te gaan. Bij de keuze voor een studie wilde Richard wel iets met zijn handen gaan doen. Hij volgde een docentenopleiding in handvaardigheid. Na zijn studie kon hij in Ommen les gaan geven en daarvoor verliet hij Limburg. Hij merkte dat hij de kinderen niet veel te bieden had met de handwerklessen. Dit gaf hem daardoor weinig voldoening. In een plaatselijke biologische winkel, waar hij zijn boodschappen deed, werd hij op de hoogte gebracht van een vacature in Maastricht. En zo kwam hij bij de Maastrichtse Vrije School terecht. Doordat Richard al jaren ervaring had met natuurlijk tuinieren, leven en eten paste dit goed binnen de filosofie waarvoor deze school stond. In het begin maakte hij weinig uren, maar hij merkte wel dat hij zich hier thuis voelde. Daarnaast merkte hij dat hij de kinderen echt iets te bieden had en dat voelde goed. Hij moest zich wel nieuwe kwaliteiten eigen maken, omdat de lessen die hij binnen deze school moest geven veel meer een ambacht waren, zoals houtsnijden, smeden en koper slaan. Hij leerde zijn vak door mee te draaien bij andere vrije scholen, voornamelijk in Duitsland.

De school groeide gestaag en moest daarom enkele keren verhuizen. Nu zit de school al enkele jaren op de huidige locatie. Richard vertelt dat de architectuur van het gebouw gebaseerd is op de bouw van een gevangenis. Nu hij mij dit vertelt, zie ik het ook. Het gymlokaal boven op het dak, de grote binnenruimte met daaromheen de lokalen. Alles is vrij strak en steenrijk en daar wilde Richard iets aan veranderen. Het gevangenisachtige moest er van af. Het moest een oase worden waar kinderen graag vertoeven. Richard geeft aan dat groen enorm belangrijk is voor kinderen. Richard: "Bomen en planten geven zowel rust als energie aan mensen. Dit is goed voor de leerlingen en ook voor de docenten". Rudolph Steiner, de grondlegger van het vrije school onderwijs, wist dit als geen ander. Hij was er ook voorstander van om moestuinen rondom een school te realiseren. Binnen het onderwijs staat de natuur centraal, daarom geeft Richard zijn lessen ook vaak buiten.

Richard besloot al enkele jaren geleden om in actie te komen, maar door te weinig budget lukte het maar niet. Na enkele jaren deed zich alsnog een kans voor en Richard greep die kans. Dit heeft geresulteerd in een groen eetbaar bloemrijk plein waar mens en dier van kunnen genieten. Bij de realisatie heeft hij enorm veel hulp gehad van diverse organisaties en ouders. Richard: "Ik had dit nooit alleen kunnen realiseren en ik ben daarom ook iedereen dankbaar voor alle hulp." Richard is trots op het resultaat met zowel hoogstam- als laagstamappelbomen en ook op het ooievaarsnest dat boven in de schoorsteenpijp geplaatst is. Nu nog hopen op een ooievaar die hier wil gaan nestelen.

Collage Richard Abels

Voor meer informatie over de Bernard Lievegoed School: www.blvs.nl

Door: Frederique Pronk